Đăng ngày: 03/07/2026

Suy Giảm Thính Lực: Nguyên Nhân Và Dấu Hiệu

Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện nay có hơn 1,5 tỷ người tương đương gần 20% dân số thế giới đang sống chung với tình trạng suy giảm thính lực. Con số này được dự báo sẽ tăng lên hơn 700 triệu người vào năm 2050. Vậy làm thế nào để nhận biết sớm suy giảm thính lực? Nguyên nhân do đâu và phương pháp điều trị cải thiện thính lực hiệu quả gồm những gì?

SUY GIẢM THÍNH LỰC LÀ GÌ?

Suy giảm thính lực là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ tình trạng giảm khả năng nghe, xảy ra khi tai chỉ có thể tiếp nhận các âm thanh từ mức 20 dB (decibel) trở lên. Điều này có nghĩa là người bị suy giảm thính lực vẫn nghe được âm thanh, nhưng kém hơn so với người bình thường; những âm thanh nhỏ hoặc có cường độ trung bình có thể khó nghe hoặc hoàn toàn không nghe thấy.

Tình trạng này có thể xảy ra ở một bên tai hoặc cả hai bên, với các mức độ từ nhẹ, vừa, nặng vừa, nặng cho đến điếc sâu. Các nguyên nhân phổ biến gây suy giảm thính lực bao gồm: bẩm sinh hoặc khởi phát sớm ở trẻ nhỏ, viêm tai giữa mạn tính, tiếp xúc tiếng ồn kéo dài, lão hóa theo tuổi và tổn thương tai trong.

CÁC DẠNG SUY GIẢM THÍNH LỰC

Dựa trên mức độ biểu hiện triệu chứng, suy giảm thính lực được chia thành 4 cấp độ:

Suy giảm thính lực nhẹ
Suy giảm thính lực trung bình
Suy giảm thính lực nặng
Mất thính lực (điếc)

Ngoài ra, dựa trên cấu trúc giải phẫu và chức năng của tai, suy giảm thính lực được phân thành 3 loại chính:

Suy giảm thính lực dẫn truyền
Suy giảm thính lực tiếp nhận
Suy giảm thính lực hỗn hợp

1. Suy giảm thính lực dẫn truyền

Suy giảm thính lực dẫn truyền xảy ra khi âm thanh không được dẫn truyền hiệu quả từ tai ngoài vào tai giữa để đến tai trong. Nguyên nhân thường do tắc nghẽn hoặc tổn thương ở tai ngoài hoặc tai giữa.

Người bệnh thường gặp khó khăn khi nghe âm thanh nhỏ hoặc có tần số thấp; âm thanh lớn hơn cũng có thể bị biến dạng do không truyền trọn vẹn đến tai trong.

Cấu trúc tai gồm 3 phần: tai ngoài – tai giữa – tai trong. Khi âm thanh bị cản trở ở tai ngoài hoặc tai giữa, quá trình dẫn truyền tới tai trong bị gián đoạn, gây ra dạng mất thính lực này. Tùy nguyên nhân, tình trạng có thể được cải thiện bằng điều trị nội khoa hoặc can thiệp thủ thuật.

2. Suy giảm thính lực tiếp nhận

Suy giảm thính lực tiếp nhận (Sensorineural Hearing Loss – SNHL) là tình trạng suy giảm khả năng nghe do tổn thương ở:

Các tế bào lông của tai trong
Dây thần kinh tiền đình – ốc tai
Hoặc trung tâm xử lý âm thanh của não
Khi những cấu trúc này bị tổn thương, khả năng tiếp nhận và truyền tín hiệu âm thanh đến não bị suy giảm. Đây là dạng mất thính lực phổ biến và thường liên quan đến lão hóa, tiếng ồn lớn, di truyền hoặc điếc bẩm sinh.

3. Suy giảm thính lực hỗn hợp

Suy giảm thính lực hỗn hợp xảy ra khi người bệnh có đồng thời:

Suy giảm thính lực dẫn truyền, và
Suy giảm thính lực tiếp nhận

Điều này nghĩa là tồn tại tổn thương ở tai ngoài hoặc tai giữa (ảnh hưởng dẫn truyền âm thanh) cùng lúc với tổn thương ở tai trong hoặc đường dẫn truyền thần kinh (ảnh hưởng tiếp nhận âm thanh).

AI DỄ MẮC SUY GIẢM THÍNH LỰC?

Suy giảm thính lực có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn:

Người lớn tuổi: Tỷ lệ suy giảm thính lực tăng theo thời gian. Ở nhóm trên 60 tuổi, hơn 25% gặp tình trạng này. Mức độ suy giảm thính lực rõ rệt nhất được ghi nhận ở nhóm 60–69 tuổi.

Nam giới:

Nghiên cứu cho thấy nam giới có nguy cơ suy giảm thính lực gần như gấp đôi so với nữ giới, có thể liên quan đến thói quen sinh hoạt hoặc mức độ tiếp xúc tiếng ồn.
Người sống hoặc làm việc trong môi trường nhiều tiếng ồn:
Thường xuyên tiếp xúc với âm thanh lớn, cường độ cao hoặc tiếng ồn kéo dài (như công nhân nhà máy, tài xế, nhân viên sân bay, quân nhân…) có thể làm tổn thương cấu trúc tai, dẫn đến suy giảm thính lực.

CÁC YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ NGUYÊN NHÂN GÂY SUY GIẢM THÍNH LỰC

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của suy giảm thính lực phụ thuộc vào từng loại tổn thương: dẫn truyền, tiếp nhận, hoặc hỗn hợp.

1. Nguyên nhân gây suy giảm thính lực dẫn truyền

Suy giảm thính lực dẫn truyền xảy ra khi âm thanh bị cản trở trước khi đến được tai trong. Các nguyên nhân thường gặp gồm:

Chất lỏng tích tụ trong tai giữa do cảm lạnh hoặc dị ứng
Nhiễm trùng tai, viêm tai giữa
Rối loạn chức năng ống Eustachian khiến dịch ứ đọng trong tai giữa
Thủng hoặc rách màng nhĩ
Các khối u lành tính obstructing tai ngoài hoặc tai giữa
Ráy tai tích tụ gây bít tắc ống tai
Nhiễm trùng ống tai hoặc viêm tai ngoài
Dị vật mắc kẹt trong ống tai
Dị tật bẩm sinh như không có tai ngoài, ống tai biến dạng, bất thường xương tai giữa

2. Nguyên nhân gây suy giảm thính lực tiếp nhận

Suy giảm thính lực tiếp nhận (thần kinh – giác quan) xảy ra khi có tổn thương ở tai trong hoặc dây thần kinh thính giác. Nguyên nhân bao gồm: